Du Tử Lê

Du Tử Lê (born 1942) tên thật là Lê Cự Phách, là một nhà thơ Việt Nam đang định cư ở nước ngoài.

Tiểu sử
Ông sinh năm 1942 tại huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, miền Bắc Việt Nam.

Sau Hiệp định Genève, 1954, Lê Cự Phách di cư vào Nam cùng với gia đình. Đầu tiên ông định cư ở Hội An, Quảng Nam, sau đó là Đà Nẵng. Đến năm 1956, ông vào Sài Gòn và theo học trường Trần Lực, trường Chu Văn An, sau cùng là Đại học Văn Khoa.

Ông làm thơ từ rất sớm, khi đang còn học tại trường tiểu học Hàng Vôi tại Hà Nội. Sau khi di cư vào Sài Gòn, Du Tử Lê bắt đầu sáng tác nhiều tác phẩm dưới nhiều bút hiệu khác nhau. Bút hiệu Du Tử Lê được dùng chính thức lần đầu tiên vào năm 1958 cho bài “Bến tâm hồn”, đăng trên tạp chí Mai.

Du Tử Lê từng là sĩ quan thuộc Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, cựu phóng viên chiến trường, thư ký tòa soạn cuối cùng của nguyệt san Tiền phong (một tạp chí của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa), và là giáo sư dạy giờ cho một số trường trung học Sài Gòn.

Năm 1973 tại Sài Gòn, ông được trao Giải thưởng Văn chương Toàn quốc, bộ môn Thơ với tác phẩm Thơ tình Du Tử Lê 1967-1972.

Ngày 17 tháng 4 năm 1975, Du Tử Lê cùng với Mai Thảo và Phạm Duy bị kết án tử hình vắng mặt trên đài phát thanh của Mặt trận giải phóng Miền Nam vì có thái độ chống đối cộng sản quyết liệt. Sau sự kiện 30 tháng 4, 1975, ông sang tỵ nạn bên Hoa Kỳ.

Hiện ông đang sống ở miền Nam California, tiếp tục nghề viết, và là nhân viên khế ước của đài tiếng nói Hoa Kỳ từ năm 1996. Ông cũng từng là chủ nhiệm các báo Việt ngữ Nhân chứng, Tay Phải, và Văn nghệ ở Hoa Kỳ.

Ý kiến trong và ngoài nước
Tại hải ngoại, Du Tử Lê đã và đang có những thành công nhất định:

Cho tới hôm nay, ông là nhà thơ châu Á duy nhất được phỏng vấn và có thơ đăng trên hai nhật báo lớn của Hoa Kỳ: Los Angeles Times (1983) và New York Times(1996)[1]. Thơ ông cũng đã và đang được đưa vào giảng dạy, làm tài liệu nghiên cứu, đọc thêm tại một số trường đại học Hoa Kỳ và châu Âu.
Năm 1998, nhà xuất bản W. W. Norton, New York đã chọn Du Tử Lê vào một trong năm tác giả Việt Nam để in vào phần “Thế kỉ 20: thi ca Việt Nam” khi tái bản tuyển tập World Poetry An Anthology of Verse From Antiquity to Our Present Time (Tuyển tập Thi ca thế giới từ xưa đến nay).
Trong cuốn Understanding Vietnam, tác giả, giáo sư Neil L. Jamieson đã chọn dịch một bài thơ của Dư Tử Lê viết từ năm 1964. Cuốn sách này sau trở thành tài liệu giáo khoa, dùng để giảng dạy tại các đại học Berkeley, UCLA, và Cambridge, London.
Ông cũng là nhà thơ có nhiều tác phẩm được phổ nhạc. Trong số đó có nhiều ca khúc nổi tiếng như của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, với “Đêm nhớ trăng Sài Gòn”, “Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển”, “Quê hương là người đó” (“Xa nguồn yêu thương”), Trần Duy Đức với “Chỉ nhớ người thôi đủ hết đời”, “Em hiểu vì đâu chim gọi nhau”, Nguyên Bích với “Hiến chương yêu”, Đăng Khánh với “K. khúc của Lê”, Anh Bằng với “Khúc Thụy Du”, Phạm Duy với “Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau”, Hoàng Quốc Bảo với “Người về như bụi”, Từ Công Phụng với “Trên ngọn tình sầu”… Từ những ca khúc này, ông đã tuyển chọn để thực hiện 3 CD K Khúc của Lê năm 2001.
Tuy nhiên, ông không được hoan nghênh và biết đến nhiều ở trong nước. Điển hình là vào ngày ngày 18 tháng 8 năm 2005, báo Công an thành phố Hồ Chí Minh đã đăng bài “Bộ mặt ngạo mạn của Du Tử Lê” của hai tác giả Trọng Đức và Lê Nguyễn, phản hồi cho việc Nhà xuất bản Văn nghệ xuất bản tập thơ Du Tử Lê, với nhiều ý kiến công kích cả về thơ ca lẫn con người của ông.

Tác phẩm
Du Tử Lê đã xuất bản hơn 30 tác phẩm đủ thể loại, trong đó có thể kể đến:

Ở Việt Nam
Thơ Du Tử Lê (1964)
Năm Sắc Diện Năm Ðịnh Mệnh (1965)
Tình khúc Tháng Mười Một (1966)
Tay Gõ Cửa Ðời (1970)
Chung Cuộc (cùng viết với Mai Thảo, 1969)
Mắt Thù (1969)
Ngửa Mặt (tiểu thuyết, 1969)
Vốn Liếng Một Ðời (1969)
Qua Hình Bóng Khác (tiểu thuyết, 1970)
Mùa thu hoa cúc (sách thiếu nhi, 1971)
Sân trường mắt biếc (sách thiếu nhi, 1971)
Chú Cuội buồn (sách thiếu nhi, 1971)
Hoa phượng vàng (sách thiếu nhi, 1971)
Một Ðời Riêng (1972)
Khóc lẻ loi Một Mình (1972)
Ở nước ngoài
Thơ Tình (1996)
Chỉ Như Mặt Khác Tấm Gương Soi (thơ 1997)
Tiếng Kêu Nào Bên Kia Thời Tiết (truyện)
Em và, mẹ và tôi là một nhé (bán hồi ký)
Chỗ Một Ðời Em Vẫn Ðể Dành
Nhìn Nhau Chợt Thấy Ra Sông Núi
Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra (1993)
K.Khúc Của Lê
Em Hiểu Vì Ðâu Chim Gọi Nhau
Quê Hương Là Người Ðó
Tôi – Ấu Thơ và Mẹ (hồi ký)
Trường khúc Mẹ và Biển Đông (1989, 2002)
[nếu cần,] hãy cho bài thơ một tên gọi!?! (2006)
Trên ngọn tình sầu (tập tùy bút, 2011)

Bài viết liên quan

Viết bình luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *